جلسه مشاوره مطالعه روز چهارشنبه مورخ ۶/۱۱/۸۹برگزار نمی گردد
پایگاه اطلاع رسانی
جلسه مشاوره مطالعه روز چهارشنبه مورخ ۶/۱۱/۸۹برگزار نمی گردد
| جلد | جلد مقاله پژوهشی می تواند صحافی شده به شیوه های گوناگون باشد.هدف آشنایی دانش آموزان باشیوه های گوناگون صحافی و مراحل آن روی جلد به ترتیب اطلاعاتی قید می گردد که عبارتند از(اداره کل آموزش و پرورش استان کرمانشاه – اداره آموزش و پرورش ناحیه 3 و نام واحد آموزشی محققان(نام موسسه)- عنوان پژوهش – نام نام خانوادگی معلم راهنما- نام و نام خانوادگی محققان و تاریخ ارایه |
| صفحه ذکر و یادخدای متعال | بهترین سر آغاز ذکر و یادخدای متعال است لذا پس از جلد یک صفحه به ذکر نام خدا اختصاص داده می شود |
| صفحه عنوان | این صفحه بعد از صفحه یاد خدا قرار می گیرد و اطلاعات روی جلد در آن مندرج است |
| چکیده | چکیده به متنی150 تا 250 کلمه ای گفته می شود که گزارشی در باره تحقیق ارایه دهد وحاوی اطلاعاتی نظیر اهداف پژوهش ، فرضیه ها ، روش تحقیق و نتایج به دست آمده و کلید واژه ها می باشد.به عبارت دیگر محقق در چکیده باید پاسخ سوالاتی را بنویسد مانند:چه کار انجام گرفته است؟(ذکر مساله مورد تحقیق و فرضیات اساسی)چرا این تحقیق را انجام داده اید؟(توجیه مختصر ضرورت تحقیق)چگونه تحقیق انجام شد؟(ذکر روش مورد استفاده تحقیق)به چه نتیجه ای رسیدید؟ و نتیجه گیری شما ، چه کاربردی دارد؟(سهم شما در دانش بشری و پیشنهاد کاربردی ) لازم به ذکر است که سبک نگارش از افعال معلوم و زمان گذشته می باشد. |
| تقدیم و تشکر | این صفحات معمولا برای تشکر و قدردانی از افراد، موسساتی که برای انجام پژوهش یاری رسان بوده اند و اهدا اثر پژوهشی به اشخاص مورد نظر لحاظ می گردد |
| پیشگفتار | در این بخش محقق اشاره ای به ضرورت و انگیزه انتخاب موضوع و مرارت هایی که در این راه متحمل شده است و خلاصه ای از فصول می پردازد. |
| فهرست مطالب | در این صفحه محقق به ذکر عناوین و صفحات موجود در هر یک فصل ها می پردازد |
| فهرست ضمایم | در این صفحه محقق به ذکر ضمایم و صفحات موجود در ضمایم می پردازد و ضمایم شامل تصاویر ، نمودارها ، نقشه ها، بروشور پژوهش ،لوح فشرده مقاله ، لوح فشرده مصاحبه ها و.... می باشد. |
| مقدمه | مقدمه خلاصه ای از موضوع است که خواننده را با تحقیق آشنا می سازد(با دادن تصویر دانشی به خواننده خواننده را در فهم بهتر یاری کرده ایم ) و موجب جلب توجه خواننده می گردد.مقدمه در آغاز فصل اول می آید و به دنبال آن بیان مساله که هسته یا نظر و عقیده اصلی تحقیق، محقق به دنبال پاسخ گویی به سوالاتی مانند؛ "چه کسی" ،"چه"،"کجا" ، "چطور "، و "چرا"است.، ضرورت و اهمیت پژوهش، فرضیه ها و سوالات تحقیق ،تعاریف عملیاتی قید می گردد. |
| روش تحقیق | محقق در فصل سوم گزارش تحقیق خود به صورت مستقل به ذکر روش تحقیق ، روش گرد آوری اطلاعات ، ابزار گرد آوری اطلاعات ، روش نمونه گیری ، روش تحلیل اطلاعات ، مدت اجرای طرح ، بودجه و مشکلات مسیر راه می پردازد. |
| ادبیات و سوابق موضوع | این قسمت در قالب فصل دوم تنظیم می گردد و محقق ضمن پرداختن به ادبیات پژوهش به نقد و بررسی پیشینه تحقیق (پژوهش هایی که قبلا انجام گرفته اند) و ارایه توضیحاتی در مورد پیشینه در خصوص محدوده و سوالات تحقیق ، مرزهای تحقیق و مسایل آن و... است. می پردازد.هدف از تدوین فصل دوم ساخت مبانی نظری و چارچوب فکری است که تحقیق بر آن ها پی ریزی شده است |
| بیان داده ها و تجزیه و تحلیل آن ها |
تنه ی اصلی گزارش تحقیق (خصوصا تحقیقات کتابخانه ای) این بخش است که شامل چند زیر فصل می گردد و شامل مجموع اطلاعات و داده های گردآوری شده و سپس تجزیه و تحلیل آن می گردد.فصل چهارم برای ارایه الگوی داده ها ست.این فصل باید به روشنی سازماندهی شود.و سپس تحلیل گردد و شامل مراحل زیر است: روش تهیه داده ها ، تحلیل نتایج خام از تحقیق انجام شده ، مقایسه نتایج حاصل از روش های مختلف در تحقیق انجام شده، |
| نتیجه گیری و اظهار نظر | این بخش به صورت فصلی مجزا (فصل 5) تدوین می گردد و محقق بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات به بیان نتایج پژوهش می پردازد.مشخص کردن مهمترین نتایج پژوهش در این بخش عنوان می شود . به عبارتی مقایسه نتایج حاصل از تحقیق انجام شده با تحقیقات قبلی و نتیجه گیری کلی و نهایی در این فصل می آید..پیشنهادهای پژوهشی( در مورد زمینه های قابل تحقیق پیشنهاد دهد) و پیشنهادهای عملی (راه حل هایی برلای یرطرف کردن مشکل)نیز ارایه می گردد. |
| کتاب نامه | در متن مقاله از شیوه های رایج استفاده از منابع و مآخذ بر استفاده شده باشد ( متن نویس ، پانویس و پی نوشت) و در خاتمه ی مقاله فهرستی از منابع چاپی و الکترونیکی تحت عنوان منابع و مآخذ آورده شود. فهرست مراجع شامل منابعی است که به طور مستقیم در متن مورد اشاره قرار گرفته اند. |
روزهای دوشنبه ساعت ۳۰/۳ الی ۳۰/۵ عصر هر هفته
و چهار شنبه ساعت ۳۰/۸ الی ۳۰/۱۱در محل
ساختمان پروفسور میرزایی واقع در ۲۲ بهمن
سی متری دوم کوچه تعزیرات برگزرا می گردد.
تهیه و تدوین گزارش پژوهش از گامهای نهایی پژوهش میباشد. پژوهش وقتی کامل میشود که نتایج آن به رشتة تحریر در آمده و در اختیار دیگران قرار گیرد؛ از اینرو از دیرباز تاکنون تهیة گزارش تحقیق، بخش جدایی ناپذیر فرایند پژوهش به شمار میآید. به عبارت دیگر، تدوین نتایج تحقیق و ارائة آن به محافل علمی از مهمترین اقدامهای محقق است. آنچه نزد دیگران مورد سنجش و ارزیابی قرار میگیرد، گزارش تحقیق است. گزارش نتایج پژوهش، در قالبهایی چون پایان نامه، کتاب و مقالة پژوهشی انجام میگیرد که مقاله، رایجترین نوع گزارش نویسی است.
تهیه گزارش پژوهش، نیازمند چارچوب و ساختار خاصی است که پژوهشگر باید بر اساس آن، پژوهش خود را سامان بخشد. در مقالة حاضر به برخی از معیارها و اصول گزارش نویسی به عنوان گام نهایی تحقیق و پژوهش، اشاره خواهد شد.
واژة گزارش به معانی مختلفی آمده است که بطور کلی میتوان به هرگونه عرضة شفاهی یا کتبی اطلاعات که از اصول و قواعد خاصی پیروی کرده باشد، اطلاق کرد.[1]
بر این اساس به هرگونه نوشتهای که جریان انجام تحقیق و نتایجی را که از آن به دست آمده است، منعکس سازد، گزارش پژوهش گفته میشود.[2]
در روند انجام یک پژوهش، چندین نوع گزارش ارائه میشود که شامل موارد زیر است:
الف) تدوین پیشنهاد موضوع(مسأله)؛ ب)تدوین طرح تحقیق؛ ج)گزارش پیشرفت اجرای تحقیق؛ د) گزارش نهایی پژوهش.
سه قسم اول از گزارش نویسی، بیشتر در مراحل پژوهشهای آموزشی و پایان نامهای مد نظر است که دانش پژوه پس از طی دوره آموزشی، ابتدا موضوع رساله و طرح پیشنهادی خود را به مرکز مربوطه ارائه مینماید و پس از تأیید آن، به جمعآوری اطلاعات لازم میپردازد و در این مرحله، گزارشهایی نیز تحت عنوان گزارش پیشرفت اجرای تحقیق به مرکز ارائه میدهد.
آنچه در این مقاله مد نظر است گزارش نهایی تحقیق است که استادان و محققان برای تهیه مقالات علمی یا کتاب باید به آن توجه داشته باشند.
در فرایند پژوهش پس از جمع آوری اطلاعات، نقد، ارزیابی، طبقه بندی، تفسیر و تحلیل آنها نوبت به تدوین گزارش نهایی پژوهش یا پژوهش نامه نویسی میرسد. تهیه و تدوین گزارش نهایی تحقیق مرحلهای دشوار است و نیاز به مهارتهای مختلف نوشتاری دارد.[3]
در اهمیت گزارش نویسی در حوزة پژوهش، همین اندازه کافی است که بدانیم که اگر گذشتگان ما به سنت حسنه و ارزشمند گزارش نویسی عمل نکرده بودند و آن را به ما انتقال نداده بودند، اکنون ما از تمامی منابع و آثار علمی و شاید از هر علم و دانشی، بیبهره و محروم بودیم. چرا که اگر بعد از اجرای تحقیق، یافتهها و نتایج آن گزارش نشود، گویی اصولاً تحقیقی صورت نگرفته است. از این رو نوشتن گزارش تحقیق به ویژه نوشتن مقالة پژوهشی در اولویت کار محقق است. در این میان وفادار ماندن به نتایج حاصله و ذکر منابع مورد استفاده اهمیتی دوچندان دارد.
اینجاست که هر استادی در رسالت آموزشی خویش باید خودش را از نظر پژوهش و تحقیق به روز رساند و نتایج تحقیقات خود را به صورت کتاب یا مقالة علمی و پژوهشی جهت بهره گیری سایرین، تهیه و تدوین نماید. از جمله راههای اساسی مشارکت پژوهشگران با یکدیگر این است که هر پژوهشگری نتایج و یافتههای پژوهشی (گزارش پژوهش) خود را به رشتة تحریر درآورده و آن را در اختیار سایر پژوهشگران و علاقمندان قرار دهد تا از این طریق یافتههای علمی پراکنده به تدریج تکمیل و سازماندهی شود و در مجموع مرزهای علم و دانش گسترش یابد.
1ـ بهترین ابزار و وسیله برای مشارکت و بهرهگیری پژوهشگران از یافتهها و پژوهشهای همدیگر.
2ـ فراهم سازی بستر و زمینه برای پژوهشهای دیگر.
3ـ امکان نقد و بررسی پژوهشها و در نتیجه اصلاح و جبران نقاط ضعف.
4ـ سامان بخشیدن به یافتههای جزئی و پراکنده و قرار گرفتن در روند تولید علم و دانش
5ـ پرورش خلاقیت و ابتکارات در امر تحقیق و پژوهش
6ـ حفظ و نگهداری دانش و اندیشهها «قیدوا العلم بالکتابه»[4] یا «اکتبوا فانکم لاتحفظون الا بالکتاب».[5]
7ـ کسب پاداشهای الهی.
گزارش پژوهش در جهت پاسخگویی به نیازهای مختلفی تدوین میشود ؛ از این رو باید در قالبهای گوناگونی نیز متناسب با آن نیازها ارائه گردد که در اینجا به سه شکل پرکاربرد آن اشاره میشود:
در صورتی که در گزارش، علاوه بر بیان تمام یافتهها و نتایج، چگونگی روند انجام پژوهش نیز به صورت کامل بیان شود به آن گزارش کامل گفته میشود. در این نوع از گزارش، جوانب مختلف یک موضوع یا مسأله، مورد بحث قرار میگیرد و بخشی از پژوهش به مباحث مقدماتی اختصاص خواهد یافت در حالی که در گزارش فشرده، اطلاعات مختصرتری ارائه میشود.
اگر در گزارش پژوهش سعی شود ضمن بیان نتایج پژوهش کمتر به جریان انجام پژوهش پرداخته شود تا از حجم آن کاسته گردد، به آن گزارش فشرده میگویند. ویژگی این گزارشها این است که در عین فشرده بودن، اطلاعات نسبتاً خوبی به خواننده ارائه میدهد به طوری که بر اساس آن اطلاعات، خواننده میتواند از مسألة پژوهشی، طرح، یافتهها و نتیجهگیری پژوهش ارزشیابی به عمل آورد. مزیت دیگر این نوع گزارشها این است که به دلیل حجم کم، قابلیت انتشار در مجلات پژوهشی را دارند. مقالههای علمی در واقع از قبیل گزارش فشرده هستند.
در مواردی به اعتبار نوع کسانی که گزارش برای آنها تهیه میشود، ممکن است پژوهشگر مجبور شود که گزارش پژوهش خود را به سبک و در چارچوب خاصی ارائه نماید. به این گزارش، گزارش خاص گویند. [6]
نوشتن مقاله، مستلزم داشتن طرحى مدوَّن است. در گزارش یک تحقیق نه تنها باید ارزش هاى محتوایى را مراعات کرد، بلکه باید از ساختار روشمندى نیز پیروى نمود. امروزه تحقیقات فراوانى انجام مى شود، اما تنها بخش کوچکى از آنها در مقالات، منتشر مى گردد. یکى از دلایل آن عدم مهارت محقق در تهیه و تدوین ساختارى مقالة علمى است.
ساختار مقاله و تهیة گزارش از یک پژوهش علمى، با توجه به روش به کار گرفته شده در پژوهش، متفاوت است. اندیشمندان و صاحب نظران در روش تحقیق، در یک تقسیم بندى کلى، روش هاى استفاده شده در علوم را به دو دسته تقسیم مى کنند: روش هاى کمّى که در آنها از داده هاى کمّى در تحقیق استفاده مى شود (تحقیقات میدانى) و روش هاى کیفى که در آنها از داده هاى کیفى (تحقیقات کتابخانه اى یا اسناد و مدارکی) استفاده مى شود.[7] که در اینجا صرفاً به ساختار پژوهشهای کیفی و توصیفی خواهیم پرداخت.
عنوان، مفهوم اصلى مقاله را نشان مى دهد و باید به طور خلاصه، مضمون اصلى پژوهش را نشان دهد. عنوان مقاله باید جذاب باشد، یعنى به گونه اى انتخاب شود که نظر خوانندگان را که معمولاً ابتدا فهرست عناوین مندرج در یک مجله علمى را مى خوانند به خود جلب نماید. همچنین عنوان باید کوتاه و گویا و تنها بیانگر متغیرهاى اصلى پژوهش باشد. تعداد کلمات در عنوان را حداکثر دوازده واژه بیان کرده اند.[8]
بعد از عنوان پژوهش، نام مؤلف یا مؤلفان ذکر مى شود و در سطر زیر آن،درجة علمی پژوهشگر و نام دانشگاه یا مؤسسه که هر یک از مؤلفان در آن مشغول به کارند، مى آید. اگر پژوهش به وسیله دو یا چند نفر انجام بگیرد و همه آنها به یک دانشگاه یا مؤسسه وابسته باشند، نام مؤسسه یک بار، آن هم به دنبال نام مؤلفان ذکر مى شود. اما اگر هر یک از مؤلفان به سازمان خاصى وابسته باشند، باید بعد از نام هر یک از آنان، بلافاصله نام مؤسسه اى که به آن وابسته اند، ذکر شود. ترتیب قرار گرفتن نام مؤلفان به دنبال یکدیگر، معمولاً متناسب با میزان مشارکت آنان در انجام پژوهش است؛ اما اگر میزان مشارکت همه افراد در اجراى پژوهش یکسان باشد، اسامى آنان به ترتیب حروف الفبا در دنبال هم قرار مى گیرد.[9]
اولین بخش از مقاله که خوانده میشود چکیدة مقاله است. از این رو چکیده باید چنان باشد که خواننده را نسبت به خواندن تمام مقاله علاقمند کند یا اطلاعات اساسی از پژوهش را به او ارائه نماید.
چکیده، خلاصه جامعى از محتواى یک گزارش پژوهشى است که همة مراحل و اجراى اصلى پژوهش را در خود دارد. هدف ها، پرسش ها، روش ها، یافته ها و نتایج پژوهش، به اختصار، در چکیده آورده مى شود. در متنِ چکیده باید از ذکر هرگونه توضیح اضافى خوددارى شود. مطالب چکیده باید فقط به صورت گزارش (بدون ارزشیابى و نقد) از زبان خود پژوهشگر (نه نقل قول) به صورت فعل ماضى تهیه شود.
چکیده در حقیقت بخشى کامل، جامع و مستقل از اصل گزارش در نظر گرفته مى شود و نباید پیش از انجام گزارش، پژوهش تهیه شود. طول چکیده براى مقاله، بستگى به روش هاى خاص هر مجله دارد و معمولاً بین 100 تا 150کلمه پیشنهاد شده است.
معمولاً در انتهاى چکیده، واژگان کلیدى پژوهش را بیان مى کنند تا به خواننده کمک کند، پس از خواندن چکیده و آشنایى اجمالى با روند تحقیق، بفهمد چه مفاهیم و موضوعاتى در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. معمولاً با توجه به حجم و محتواى مقاله، پنج تا هفت واژه کلیدى در هر مقاله بیان مى شود.[12]
آنچه در مقدمه یک مقاله تحقیق کتابخانه اى قرارمى گیرد، کلیاتى است که محقق باید قبل از شروع بحث، آن را براى خواننده روشن نماید؛ مانند تعریف و بیان مسئله تحقیق، تبیین ضرورت انجام آن و اهدافى که این تحقیق به دنبال دارد. همچنین محقق باید خلاصه اى از سابقه بحث را ـ که به طور مستقیم با موضوع مرتبط است ـ بیان کند و در نهایت توضیح دهد که این مقاله به دنبال کشف یا به دست آوردن چه مسئله اى است؛ به عبارتى، مجهولات یا سؤال هاى مورد نظر چیست که این مقاله درصدد بیان آنهااست.
در این بخش، مؤلف وارد اصل مسئله مى شود. در اینجا باید با توجه به موضوعى که مقاله در پى تحقیق آن است، عناوین فرعى تر از هم متمایز گردند. محقق در تبیین این قسمت از بحث، باید اصول مهم قواعد محتوایى مقاله را مورد توجه قراردهد و سعى کند آنها را مراعات نماید؛ اصولى مانند: منطقى و مستدل بودن، منظم و منسجم بودن، تناسب بحث با عنوان اصلى، ارتباط منطقى بین عناوین فرعى تر در مسئله، خلاقیت و نوآورى در محتوا، اجتناب از کلى گویى، مستندبودن بحث به نظریه هاى علمى و دینى، جلوگیرى از حاشیه روى افراطى که به انحراف بحث از مسیر اصلى مى انجامد و موجب خستگى خواننده مى شود و همچنین پرهیز از خلاصه گویى و موجزگویى تفریطى که به ابهام در فهم مى انجامد، رعایت امانت حقوق مؤلفان، اجتناب از استناد دادن به صورت افراطى، توجه داشتن به ابعاد مختلف مسئله و امثال اینها.
در این قسمت محقق باید به نتیجه معقول، منطقى و مستدل برسد. نداشتن تعصب و سوگیرى غیرمنصفانه در نتیجه گیرى، ارتباط دادن نتایج با مباحث مطرح شده در پیشینه، ارائه راهبردها و پیشنهادهایى براى تحقیقات آینده، مشخص کردن نقش نتایج در پیشبرد علوم بنیادى و کاربردى و امثال آن، از جمله مواردى است که محقق باید به آنهاتوجه داشته باشد.در اینجا محقق به همراه جمع بندی و نتیجه گیری، توصیهها یا پیشنهاداتی ارائه میدهد.
اعتبار یک گزارش پژوهشى علاوه بر صحت و دقت داده ها و استدلال حاصل از آنها، به منابع و مراجعى است که از اطلاعات آنها در پژوهش استفاده شده است. ارجاعات از موارد مهم ساختار یک مقاله علمى است، به وسیله آن، چگونگى استفاده از اندیشه هاى دیگران را به خواننده معرفى مى نماید.
در این قسمت از مقاله تمام اسناد و مدارکی که محقق در پژوهش از آنها استفاده نموده است و در متن مقاله به آنها اشاره کرده است، فهرست میشود.
*. مدرس دانشگاه اراک، آزاد قم و واحد تهران جنوب.
[1]. رک: حدّی، ایین گزارش نویسی، ص17.
[2]. رک:طرقی، مجید، درسنامه روش تحقیق،137.
[3]. طرقی، همان، ص 140.
[4]و5. میزان الحکمه، ج8، ص 324.
[6]. وزیری و دیگران، روش تنظیم گزارش پژوهش، ص 65 – طرقی همان ص142
[7]. - سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازى، الهه، روش هاى تحقیق در علوم رفتارى. چاپ سوم 1379. تهران، برگه، ص 78.
[8]. سیف، على اکبر، روش تهیه پژوهشنامه در روان شناسى و علوم تربیتى. تهران، دانشگاه آزاد اسلامى واحد رودهن،1375،ص 12.
[9]. هومن، حیدرعلى، راهنماى تدوین گزارش پژوهشى: رساله و پایان نامه تحصیلى، تهران، پارسا،1378ص84.
[10]. bstrct
[11]. Key Wors.
[12]. سرمد و دیگران، همان،ص 321.
برگرفته از سایت:http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=6083&id=63826
روز دوشنبه مورخ ۱۵/۹/۸۹کارگاه مطالعه و تحقیق معلمان راهنما راس ساعت۱۴ در محل دبیرستان علامه مجلسی برگزار می گردد.
روز دوشنبه مورخ ۱۵/۹/۸۹کارگاه مطالعه و تحقیق معلمان راهنما راس ساعت۱۴ در محل دبیرستان علامه مجلسی برگزارشد.
روز چهارشنبه مورخ ۱/۱۰/۸۹کارگاه مطالعه و تحقیق ویژه مشاوران مدارس شاهد راس ساعت۹ در محل دبستان شهدای پروین زاد برگزارشد.